BBC

Rusija i Ukrajina: Nove ruska propagandna mašina u nastanku

The blurred out ID cards of two Moroccan men on a table next to two handguns and bullets

Southern Front
U video zapisu je prikazana lična karta Marokanca sa kojim smo razgovarali

Lučki grad Berdjansk nalazio se pod okupacijom ruskih trupa manje od nedelju dana kada je u njemu pokrenut novi internet medij blizak Kremlju.

Kompanija, čije se ime prevodi kao Južni front, stvara i širi proputinovsku propagandu na Jutjubu, aplikaciji Telegram i internet stranici namenjenoj oblastima koje su se odskora našle pod ruskom kontrolom.

Info stranica Južni front objavila je prvu poruku prvog dana ruske invazije na Ukrajinu i sada ima nekoliko dopisnika koji svakodnevno objavljuju nove priče.

BBC je pronašao dokaze da izveštavanje ove stranice sadrži neistine i dezinformacije.

Početkom marta, dopisnik Južnog fronta našao se na licu mesta u Berdjansku.

On je izvestio da su ruski vojnici odbili napad i ubili dvojicu Marokanaca koji su učestvovali u njemu.

Reporter je tvrdio da su njih dvojica radili kao plaćenici za Ukrajinu.

Ali izgleda da su elementi video snimka namešteni.

Night vision footage of man holding a gun taken from report alleging a terror attack

Southern Front
Izveštaj Južnog fronta tvrdio je da uspeo da snimi ljude kako vrše napad

Kod dvojice Marokanaca identifikovanih u napadu navodno su pronađene ukrajinske boravišne dozvole.

BBC je pronašao jednog od ljudi koji se optužuju u tom izveštaju.

Prema izveštaju, on je mrtav, ali mi smo razgovarali sa njim preko društvenih mreža.

On je tražio da ostane anoniman, ali kaže da nije znao za taj ruski izveštaj i da je napustio Ukrajinu pre početka invazije da bi se vratio u Maroko.

Južni front redovno objavljuje video snimke koji sadrže nepotvrđene navode.

U većini izveštaja se tvrdi da je u okupiranim oblastima uspostavljen „miran život”.

Kanal često objavljuje priče koje opravdavaju rusku invaziju.

U jednom video snimku, dopisnica se javila iz biblioteke u kojoj je tvrdila da je pronašla brojne primere knjiga koje sadrže „nacističke simbole”.

Dokazi za to ne mogu da se vide na ekranu.

Knjige koje se pojavljuju pred kamerama su dela savremenih ukrajinskih pisaca o stvarnim istorijskim događajima, kao što je Bitka za Ilovajsk.

Outside the public library in Enerhodar

Southern Front
Reporter sa Južnog fronta tvrdio je da je u ovoj lokalnoj biblioteci pronašao „nacističku literaturu”

„Južni front je najverovatnije sastavni deo šire ruske strategije za uspostavljanje kontrole nad okupiranim teritorijama Ukrajine”, kaže Julija Smirnova, analitičarka sa Instituta za strateški dijalog.

Kompanija i njeni kanali na društvenim mrežama predstavljaju rusku okupaciju u južnim regionima Ukrajine kao „oslobađanje”, a ruske snage kao „zaštitnike”, kaže Smirnova.

Ko stoji iza Južnog fronta?

Prva poruka Južnog fronta na Telegramu upućena njegovoj maloj publici od 25 pratilaca na dan invazije glasila je: „Vladimir Putin je najavio početak specijalne operacije za demilitarizaciju i denacifikaciju ukrajinske teritorije!”.

Tri meseca od početka okupacije, njegova publika sada je narasla na 23.000 ljudi.

Female presenter wearing black t-shirt bearing the letter "Z"

Southern Front
Voditelji se često vide kako nose slovo “Z” – ruski proratni simbol

Ovaj sajt registrovan je dan posle početka invazije.

Isprva je korišćen ruski server iz Sankt Peterburga, a potom se sajt preselio na američki provajder Klaudfler, koji stranici omogućuje da krije identitet vlasnika.

Kanal pruža redovne informativne usluge koje prezentuju mladi, očigledno amaterski voditelji iz anektiranog Krima ili samoproglašenih separatističkih republika.

Ukrajinski izvori izveštavanja uglavnom su odsečeni.

Jedna od voditelji koju je kontaktirao BBC na ruskom rekla je da radi besplatno i da ne zna ko finansira ove operacije.

Pitali smo Južni front i za to ko je njegov vlasnik, ali nismo dobili odgovor.

The pro-Russian female mayor of Melitopol

Southern Front
Pozitivni intervjui sa ličnostima, među kojima i novopostavljena proruska gradonačelnica Melitopolja, često se pojavljuju

Ali čini se da je za hosting sadržaja Južnog fronta zadužena uticajna organizacija sa vezama sa ruskom vladom.

Pošto smo istražili desetine snimaka, primetili smo neke naznake za to ko bi mogao da stoji iza ove tajnovite medijske organizacije.

Mnogi od njih snimljeni su u konferencijskoj sali sa logoom Komiteta za integraciju Rusije i Donbasa, što sugeriše da su za snimanje korišćene prostorije ove organizacije.

Misija ovog komiteta sa Krima, navedena na njegovoj internet stranici, jeste da izgradi ekonomske i humanitarne veze sa anektiranim Krimom i pro-ruskim separatističkim republikama u Donbasu.

Vođe ovih samoproglašenih republika u istočnoj Ukrajini imaju ključne uloge u ovoj organizaciji.

Koordinator je Andrej Kozenko, bivši ruski poslanik, trenutno na meti sankcija SAD i EU.

The logo of the Russia-Donbas Integration Committee visible on the wall above two men conducting an interview

Southern Front
Logo Komiteta za integraciju Rusije i Donbasa koji se vidi u nekim emisijama

Dometi sadržaja Južnog fronta mnogo su širi od njegove internet stranice.

Njegov materijal često objavljuje mreža srodnih naloga na Telegramu koji pokrivaju okupirane gradove.

Zajednički ovi kanali sada imaju više od 80.000 pretplatnika, mada naše istraživanje pokazuje da je najmanje trećina njih verovatno plaćena da bi veštački povećala publiku.

Na tri kanala broj pratilaca skočio je za više od 10.000 ljudi za samo sat vremena u noći 29. marta, prema analizi TG Stata, koji prati podatke na Telegramu.

Uprkos relativno skromnom sledbeništvu na društvenim mrežama, Južni front promovišu uticajni nalozi, uključujući pro-ruskog blogera sa više od 650.000 pratilaca i medije bliske Kremlju kao što je Moskovski komsomolets – moskovski dnevni list koji se prodaje u većini post-sovjetskih država.

Ali ubrzo je uzvraćen udarac.

Nedavno su pro-ukrajinski aktivisti hakovali stranicu Južnog fronta sa porukom o Hersonu, za koji novi vladari regiona tvrde da želi da ga anektira Rusija.

Image of child holding a poster that says "Kherson is Ukraine"

BBC
Hakeri su takođe postavili poster sa natpisom „Herson je Ukrajina” na veb stranicu Južnog fronta

Hakeri su na internet stranicu Južnog fronta postavili i plakat koji tvrdi „Herson je Ukrajina”.

Jedna od objava upozorila je da će Ukrajina kazniti svakog pojedinca koji bude učestvovao na takozvanom referendumu o budućnosti regiona.

U njoj se dodaje: „Dobro došli u Pakao!!!”

Ali, uprkos napadu, stranica je ubrzo posle toga ponovo postala funkcionalna.

Postoje zabrinjavajući znakovi za lokalno stanovništvo ako se ovaj projekat bude ustalio.

Nakon što je obližnji Krim anektiran 2014. godine, nezavisne medijske kuće bile su ugašene, kaže Smirnova.

„U južnoj Ukrajini, ruske vlasti će najverovatnije slediti sličan put preteći nezavisnim novinarima i hapseći ih, ućutkujući nezavisne medijske kuće i zamenjujući ih propagandnim kanalima.”

Dodatno izveštavanje: Samia Hosni i Olga Robinson, BBC Monitoring.


Pogledajte i kako prepoznati lažne vesti

Lažne vesti – tri saveta kako da ih prepoznate
The British Broadcasting Corporation

Pratite nas na Fejsbuku,Tviteru i Vajberu. Ako imate predlog teme za nas, javite se na bbcnasrpskom@bbc.co.uk

Trenutno na radiju

Elvis Costello, the Imposters
Pre 4 minuta

Magnificent Hurt

Elvis Costello, the Imposters
Abba
Pre 1 minut

Just a Notion

Abba
Red Hot Chili Peppers
Pre 57 minuta

Dark Necessities

Red Hot Chili Peppers
Killers, K.D. Lang
Pre 53 minuta

Lightning Fields (feat. K.D. Lang)

Killers, K.D. Lang
Wolf Alice
On Air!

Beautifully Unconventional

Wolf Alice

Vremenska prognoza

NIŠ
Send this to a friend